Wat kun je doen als je het niet eens bent met het raadsrapport?

Als het conceptrapport van de Raad voor de Kinderbescherming op de mat valt, is de neiging groot om het te lezen met het gevoel dat de beslissing al genomen is. Dat gevoel klopt niet, maar de ruimte die je hebt om te reageren is smaller dan de meeste ouders denken. Precies daarom is het belangrijk om te weten wat je rechten zijn voordat je ze nodig hebt.

Je mag het conceptrapport lezen voordat het naar de kinderrechter gaat, en je kunt erop reageren, corrigeren of aanvullen. Dat heet het geven van een zienswijze. Wil je reageren of staat er iets in dat niet klopt, dan geef je dat binnen vijf werkdagen door. Daarna maakt de raadsonderzoeker een definitief rapport. Vijf werkdagen. Dat is de enige termijn die telt.

Binnen die termijn heb je twee instrumenten, en het verschil tussen die twee bepaalt wat je kunt bereiken.

Het eerste is het correctierecht: dat ziet op feitelijke onjuistheden, aantoonbare fouten in wat er staat. Een raadsonderzoeker moet gegevens corrigeren waarvan je aannemelijk maakt dat ze onjuist zijn. Dit geldt niet voor bevindingen en conclusies, die behoren tot de professionele verantwoordelijkheid van de onderzoeker. Een verkeerde datum, een onjuiste weergave van wat jij hebt gezegd, een feit dat controleerbaar fout is: dat valt onder het correctierecht. Een conclusie waarmee je het oneens bent, niet.

Het tweede instrument is de zienswijze zelf. Daarin leg je schriftelijk uit waar je het inhoudelijk niet mee eens bent, welke informatie ontbreekt en hoe jij de situatie ziet. Je mag stukken aanleveren die jouw visie onderbouwen. De raadsonderzoeker is niet verplicht zijn conclusies te wijzigen, maar jouw zienswijze wordt aan het definitieve rapport toegevoegd. De rechter leest het rapport mét jouw reactie.

Dat laatste is wezenlijker dan het klinkt. Een rechter neemt het advies van de Raad niet klakkeloos over. Een zienswijze die per punt feitelijk aantoont waar het rapport tekortschiet, heeft gewicht.
Een reactie die alleen zegt dat je het er niet mee eens bent, vrijwel niet.

Wat in de praktijk mis gaat, is dat ouders hun zienswijze schrijven vanuit frustratie in plaats van vanuit inhoud. Dat is begrijpelijk, want een rapport dat over jouw kinderen gaat en dat je fundamenteel onjuist vindt, roept emotie op. Maar de rechter weegt geen emoties, die weegt onderbouwing.

TDR Recherche leest het conceptrapport en brengt in kaart waar aannames als feiten zijn gepresenteerd, waar feitelijke onjuistheden staan en welke onderzoeksprotocollen niet of onvoldoende zijn gevolgd. Dat wordt vastgelegd in een contrarapportage die je kunt gebruiken als basis voor je zienswijze of als onderbouwing richting de rechter. Wie wacht tot het rapport op de mat valt om dan pas te beginnen, heeft vijf werkdagen. Dat is te weinig.