Wat zijn de stappen na een melding bij Veilig Thuis, en hoe lang duurt het?

Als er een melding over jou of jouw gezin is gedaan bij Veilig Thuis, gaat er een procedure in werking waarvan de meeste mensen de exacte stappen niet kennen. Dat is een probleem, want wie niet weet wat er komt, kan zich er ook niet op voorbereiden.

De eerste vraag die Veilig Thuis beantwoordt na een melding is of er sprake is van acute onveiligheid. Is dat het geval, dan wordt de melding met prioriteit opgepakt. Is er geen acute onveiligheid, dan is Veilig Thuis wettelijk verplicht om binnen vijf werkdagen een veiligheidsbeoordeling af te ronden. Die beoordeling heet een triage. De triage is afgerond op het moment dat Veilig Thuis een besluit heeft genomen over de noodzakelijke vervolgstappen.

Na die vijf dagen zijn er drie mogelijke richtingen. Veilig Thuis kan de melding doorleiden naar derden, kan besluiten dat de casus geen verdere bemoeienis van Veilig Thuis legitimeert, of kan besluiten zelf een onderzoek te starten. Dat laatste is de route die de meeste impact heeft op jouw situatie. Voor een onderzoek geldt op basis van het Uitvoeringsbesluit Wmo 2015 artikel 4.1.7 een wettelijke termijn van tien weken, te rekenen vanaf het moment van het triagebesluit.

Aan het einde van dat onderzoek vormt Veilig Thuis een oordeel over meerdere vragen tegelijk. Of er sprake is van huiselijk geweld of kindermishandeling, welke onderliggende problemen er zijn die moeten worden opgelost voor duurzame veiligheid, welke stappen nodig zijn om fysieke veiligheid direct te herstellen en welke ondersteuning of behandeling nodig is voor alle betrokkenen. Op basis daarvan wordt bepaald wie de verantwoordelijkheid overneemt voor de vervolgstappen.

Als Veilig Thuis concludeert dat de thuissituatie niet veilig is, worden er veiligheidsvoorwaarden afgesproken en kan Veilig Thuis tot anderhalf jaar lang op de achtergrond betrokken blijven via monitoring. Gaat het langer dan een half jaar goed op alle afgesproken punten, dan stopt de monitoring en wordt het dossier gesloten. Dat dossier zelf verdwijnt daarna niet. Na een melding is Veilig Thuis wettelijk verplicht het dossier twintig jaar te bewaren.

Dan de vraag die iedereen in deze situatie stelt: hoe lang duurt het werkelijk? Het eerlijke antwoord is dat de wet één ding zegt en de praktijk iets anders laat zien. Slechts vijf van de vijfentwintig regionale Veilig Thuis-organisaties lukt het om minimaal tachtig procent van de meldingen binnen de wettelijke termijn van vijf dagen te beoordelen. En slechts twee organisaties ronden tachtig procent van de onderzoeken binnen de wettelijke termijn van tien weken af. De lengte van de wachttijden verschilt tussen organisaties van een paar dagen tot meerdere weken, met uitschieters van meerdere maanden.

Dat betekent dat de procedure die op papier vijf dagen plus tien weken duurt, in de praktijk aanzienlijk langer kan uitlopen. En gedurende die hele periode loopt het dossier door, worden er gesprekken gevoerd, worden er aantekeningen gemaakt en worden er conclusies getrokken.

Wat je in die periode doet of nalaat, wat je zegt in gesprekken en hoe je reageert op verzoeken, dat alles wordt vastgelegd.

Een dossier bij Veilig Thuis is geen neutrale administratie. Het is een opgebouwd beeld van jouw situatie, geschreven door mensen met een eigen perspectief, soms onder tijdsdruk en met onvolledige informatie. TDR Recherche kan dat dossier doorlezen en in kaart brengen waar aannames als feiten zijn gepresenteerd, waar feitelijke onjuistheden staan en welke protocollen niet of onvoldoende zijn gevolgd. Niet om het proces te vertragen, maar omdat een dossier dat bepalend is voor beslissingen over jouw gezin, feitelijk moet kloppen.

Tien weken is de wettelijke norm. Maar het dossier dat in die periode wordt opgebouwd, kan jarenlang doorwerken.

TDR Recherche kan dat dossier doorlezen en in kaart brengen waar aannames als feiten zijn gepresenteerd, waar feitelijke onjuistheden staan en welke protocollen niet of onvoldoende zijn gevolgd. Dat wordt vastgelegd in een contrarapportage die je kunt gebruiken in het verdere traject. Een dossier dat bepalend is voor beslissingen over jouw gezin, moet feitelijk kloppen.